Een merkstrategie is het geheel van keuzes onder je merk. Ze beschrijft voor wie je er bent en waarom iemand juist bij jou moet zijn. Je legt die keuzes vast voordat er een logo of huisstijl op tafel ligt, want elk ontwerp toets je er later aan. Wij werken in vier fases: Ontdek, Concept, Ontwerp en Uitrol. De strategie ontstaat in de eerste twee. In de laatste twee wordt ze zichtbaar en bruikbaar.
Wat is een merkstrategie?
Kort gezegd: de afspraken over waar je merk voor staat. Op onze pagina over branding vatten we merkstrategie en positionering samen als “wie je bent, voor wie en waarom je anders bent”. Positionering is het deel dat over de concurrentie gaat. Welke plek wil je innemen bij je klant, naast de andere namen die hij al kent?
Kevin Lane Keller, Brian Sternthal en Alice Tybout schreven in 2002 in Harvard Business Review dat positionering meer vraagt dan je verschil benadrukken. Eerst maak je duidelijk waarvoor iemand bij je terechtkan. Dat noemen zij het referentiekader. Daarna moet je laten zien dat je de basis net zo goed op orde hebt als anderen in je markt, anders word je niet serieus genomen. Pas dan telt je onderscheid, en dat werkt alleen als de klant het relevant en geloofwaardig vindt.
In een uitgewerkte merkstrategie komen meestal deze onderdelen terug:
| Onderdeel | De vraag die je beantwoordt | Waar je het later terugziet |
|---|---|---|
| Merkkern | Waarom bestaat het bedrijf, los van wat het verkoopt? | In elke keuze die daarna komt |
| Doelgroep | Voor wie ben je er, en voor wie bewust niet? | Beeld, kanalen, voorbeelden in je teksten |
| Onderscheid (positionering) | Waarom kiest iemand jou boven een vergelijkbare aanbieder? | Je propositie, je homepage, je offertes |
| Belofte | Wat mag een klant elke keer van je verwachten? | Service, levering, de manier waarop je cases vertelt |
| Tone of voice | Hoe klink je? | Website, social, mail, telefoon |
Waarom begin je vóór logo en huisstijl?
Een logo moet iets uitdrukken. Weet je nog niet wat, dan beoordeel je ontwerpen op smaak. De een vindt groen fris, de ander vindt het goedkoop, en er is niets waarmee je dat gesprek beslecht. Met een vastgelegde kern en doelgroep verandert de vraag. Past dit bij wat we willen uitstralen, en spreekt het de mensen aan die we zoeken?
Een huisstijl die op een strategie rust, kun je uitleggen aan een drukker of een nieuwe collega. Zonder die basis blijft het bij “zo ziet het eruit”. Dan gaat elke nieuwe uiting een eigen kant op. Herkenbaarheid en een duidelijke afzender wegen online ook mee voor vertrouwen, zoals we uitleggen in ons artikel over E-E-A-T.
Waar gaat het in de praktijk mis?
Bij bedrijven die bij ons aankloppen, komen dezelfde patronen steeds terug. Het eerste is beginnen bij het logo. Er komt een ontwerp, terwijl nooit is vastgelegd waar het merk voor staat. Het logo heeft dan niets om naar te verwijzen.
Vaak wil een bedrijf ook iedereen aanspreken. Dat voelt veilig, want je sluit niemand uit. Het gevolg is een merk dat niemand echt raakt. De teksten kloppen, maar geen lezer herkent zichzelf erin. Kiezen voor een doelgroep betekent dat je anderen minder aanspreekt, en dat moet je accepteren.
En dan is er de strategie in de la. Er is ooit een merkdocument gemaakt, soms een goed document, maar in de dagelijkse communicatie gebruikt niemand het. Paul Hendriks beschrijft op Frankwatching hetzelfde beeld. Na de presentatie gaat iedereen door met het werk van voorheen, en het merkdocument wordt een rapport dat niemand meer opent. Volgens hem lopen veel trajecten vast in de stap na de strategie, en blijft het resultaat vaak beperkt tot een nieuw logo, een huisstijl en wat uitingen.
Hoe stel je in vier stappen een merkstrategie op?
Wij gebruiken hiervoor de vier fases van ons brandingtraject.
1. Ontdek
Je duikt in het merk, de markt en de doelgroep om de kern te vinden. Wij doen dat met gesprekken met de eigenaar en het team, en met een concurrentieanalyse. Het doel is dat elke keuze daarna onderbouwd is.
De concurrentieanalyse laat zien wat in jouw markt gewoon is. Belooft iedereen in je branche snelle levering, dan moet jij dat ook waarmaken, maar je onderscheidt je er niet mee. Keller en zijn collega’s noemen zulke gedeelde eisen points of parity.
Klantonderzoek hoort niet standaard bij onze aanpak. Je kunt het wel zelf doen. Bel een paar klanten en vraag waarom ze destijds voor je kozen. Hun antwoorden zijn een goede toets voor wat het team over het bedrijf denkt.
2. Concept
Op basis van die kern bepaal je een richting. Bij ons gebeurt dat in een workshop waarin we samen de merkkern, de belofte en de tone of voice vastleggen. Doelgroep en onderscheid moeten dan helder zijn, want de belofte en de toon hangen ervan af.
Schrijf de belofte op als iets wat een klant kan merken. “Wij leveren kwaliteit” kan elk bedrijf zeggen. Beschrijf de tone of voice met voorbeelden in plaats van bijvoeglijke naamwoorden: hoe klinkt een offertemail, hoe een reactie op een klacht? En schrijf ook op voor wie je er niet bent.
Uit de strategie volgt een visueel concept, een eerste richting voor hoe het merk eruit gaat zien. Die laten we vroeg zien, zodat we samen kunnen scherpstellen voordat er iets wordt uitgewerkt. Op dat moment wordt de strategie voor het eerst concreet, en zie je of de woorden op papier ook in beeld werken.
3. Ontwerp
Nu worden logo, huisstijl en visuals tot in detail uitgewerkt en in de praktijk getest, van visitekaartje tot social. Hier wordt de strategie zichtbaar. Elk ontwerp leg je naast wat in de eerste twee fases is vastgelegd. In onze trajecten zitten twee feedbackrondes, zodat je vooraf weet wanneer je kunt bijsturen.
Jenni Romaniuk van het Ehrenberg-Bass Institute schrijft dat merkelementen als vormen, kleuren en lettertypes moeten contrasteren met de omgeving waarin ze verschijnen. De concurrentieanalyse uit de eerste fase komt hier opnieuw van pas, want je weet al welke kleuren en vormen je markt gebruikt.
4. Uitrol
Tot slot komen de guidelines en templates, zodat alles consistent doorwerkt. In deze fase voorkom je de strategie in de la. Staan de keuzes alleen in een document, dan gebruikt niemand ze. Zitten ze in de templates voor social, presentaties en print, en in de regels voor tone of voice, dan werken ze mee in het dagelijkse werk.
Hoe zag dat eruit bij Studio Renders?
Studio Renders heette eerst Rendersopmaat.nl. Het bedrijf wilde doorgroeien in kwaliteit en zocht een positionering die daarbij paste. Wij deden de volledige rebranding naar Studio Renders en bedachten een nieuwe positioneringsstrategie, zodat Studio Renders nieuwe, kwaliteitsgerichte doelgroepen kon aanboren. Daarna volgden SEO, GEO en advertenties om die groei vast te houden.
De positionering ging hier voorop. Studio Renders wilde andere klanten aantrekken, en de naam en uitstraling moesten daarbij passen. Het hele verhaal lees je in de case Studio Renders.
Wil je je merkstrategie bepalen of je merk opnieuw neerzetten? Een brandingtraject duurt bij ons doorgaans 4 tot 8 weken, en je krijgt vooraf een vaste prijs. Neem contact op als je wilt overleggen waar je staat.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen merkstrategie en positionering?
Positionering is een onderdeel van je merkstrategie. Het gaat over de plek die je inneemt ten opzichte van concurrenten en waarom iemand jou kiest. De merkstrategie omvat daarnaast je merkkern, je doelgroep, je belofte en je tone of voice.
Hoe lang duurt het om een merkstrategie op te stellen?
Bij ons is de strategie het begin van een brandingtraject, en zo’n traject duurt doorgaans 4 tot 8 weken. Dat hangt af van de omvang, het aantal toepassingen en hoe snel er feedback komt.
Kun je zelf een merkstrategie bepalen?
Ja. Begin met de vragen uit de tabel hierboven en schrijf de antwoorden op in gewone taal. Kijk naar wat concurrenten beloven en bel een paar klanten om te vragen waarom ze voor je kozen. Lastig wordt het meestal bij de keuzes zelf, omdat je dan ook moet bepalen wat je laat liggen.
Heb je een merkstrategie nodig als je al een logo hebt?
Het is vaak het moment om er alsnog een te maken. Je hoeft het logo daarvoor niet weg te gooien. Blijkt dat het niet meer past, bijvoorbeeld omdat je een nieuwe markt opgaat, dan kan een rebranding zinvol zijn. Je probeert dan de herkenning die je al hebt te behouden.
Is een merkstrategie hetzelfde als brand guidelines?
Nee. De strategie bevat de keuzes over wie je bent en voor wie. Brand guidelines zijn de regels om logo, kleuren, typografie en tone of voice consistent toe te passen, door jou of door een drukker. De guidelines volgen uit de strategie en komen pas in de laatste fase.
Bronnen
- Keller, Sternthal en Tybout, Three Questions You Need to Ask About Your Brand, Harvard Business Review, september 2002
- Paul Hendriks, Van merkstrategie naar resultaat: zo laat je jouw merk écht werken, Frankwatching, 14 oktober 2026
- Jenni Romaniuk, Ehrenberg-Bass Institute, Brands need distinctive assets